Το Zagori Mountain Running, είναι μια μεγάλη διοργάνωση που ξεκίνησε το 2011 και πλέον έχει αποκτήσει διεθνή χαρακτήρα, φιλοξενώντας χιλιάδες αθλητές.

Στόχος της διοργάνωσης είναι, να προσφέρει έναν αγώνα που να ικανοποιήσει τους αθλητές ορεινού δρόμου σε ένα ευρύ φάσμα αγωνιστικής ικανότητας και εμπειρίας, δίνοντάς τους την δυνατότητα, να γνωρίσουν ένα ορεινό περιβάλλον πλούσιας φυσικής ομορφιάς και πολιτιστικής αξίας  και ταυτόχρονα να προσελκύσει νέους αθλητές που επιθυμούν να βιώσουν την εμπειρία της συμμετοχής σε έναν μοναδικής ομορφιάς αγώνα ο οποίος διεξάγεται στο ασύγκριτο φυσικό περιβάλλον της Τύμφης και του Ζαγορίου .

Έτσι λοιπόν, διαμορφώθηκαν τέσσερις διαδρομές για να επιτευχθεί η αγωνιστική ποικιλία, ο αυξανόμενος βαθμός δυσκολίας και η εναλλαγή του εδάφους, καθιστώντας τον αγώνα κατάλληλο για όλους τους αθλητές.

Παράλληλα επιλέχθηκε η χρονική περίοδος διεξαγωγής του αγώνα, με κύριο μέλημα την ελαχιστοποίηση του κινδύνου από την εκδήλωση ορογραφικών καταιγίδων που εκδηλώνονται συχνά στην περιοχή.

Οι στόχοι του σχεδιασμού Ιατρικής Κάλυψης του αγώνα είναι οι εξής:

  • Η πρόληψη και αντιμετώπιση μείζονων και ελάσσονων συμβάντων υγείας
    • καθορισμός των πιθανών μείζονων και ελάσσονων συμβάντων υγείας
    • καθορισμός των περιοχών αυξημένης πιθανότητας εκδήλωσης μείζονων συμβάντων υγείας (ΜΣΥ)
    • επιλογή των σημείων σε κάθε διαδρομή για τη δημιουργία Σταθμών Υγειονομικής Υποστήριξης και επάνδρωση με το κατάλληλο προσωπικό
    • οργάνωση Κινητών Στοιχείων Υγειονομικής Υποστήριξης
    • ενημέρωση των αθλητών για τα πιθανά συμβάντα υγείας, τα πρώτα συμπτώματα τους καθώς και τρόπους πρόληψης ή αντιμετώπισης
  • Η συνεργασία και ο συντονισμός της δράσης με τις υπηρεσίες της Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Ηπείρου και του Εθνικού Συστήματος Υγείας
    • επιλογή σημείων περισυλλογής τραυματιών
    • σχεδιασμός διαδρομών μεταφοράς από τα σημεία ΜΣΥ
    • ο συντονισμός της δράσης σε περίπτωση ΜΣΥ
  • Ο καθορισμός Πρωτοκόλλων Διαχείρισης Υγειονομικών Συμβάντων και Καταστάσεων Αυξημένου Κινδύνου
    • καθορισμός των μείζονων και ελάσσονων συμβάντων
    • καθορισμός των Καταστάσεων Αυξημένου Κινδύνου
    • καθορισμός των Πρωτοκόλλων Διαχείρισης
    • εκπαίδευση του προσωπικού

Αναλυτικά:

Η πρόληψη και αντιμετώπιση μείζονων και ελάσσονων συμβάντων υγείας

  • Γενικά, τα συμβάντα υγείας σε αγώνες αντοχής κατατάσσονται ως συμβάντα παθολογικής φύσης, μυοσκελετικά συμβάντα/τραύματα και δερματολογικά συμβάντα.
    Ως κύρια συμβάντα υγείας (ΜΣΥ) αναφέρουμε όσα προκαλούν θανάσιμο ή δυνητικά θανάσιμο κίνδυνο για τη ζωή των θυμάτων. Κυρίως πρόκειται για παθολογικής φύσεως συμβάντα, όπως ο αιφνίδιος θάνατος, η θερμοπληξία, η καταπληξία και η υπονατριαιμία που σχετίζονται με την άσκηση, την υπογλυκαιμική καταπληξία, την ασθματική κρίση και την αλλεργική καταπληξία. Ακόμη, σε περίπτωση πτώσης αθλητή, ειδικά αν το ύψος της πτώσης ξεπερνά τα 180 εκατοστά, υπάρχει ο κίνδυνος πολλαπλών κακώσεων και καταγμάτων που ενδέχεται να προκαλέσουν αιμορραγία απειλητική για τη ζωή. Ως δευτερεύοντα συμβάντα, αναφέρουμε κάθε αιτία που μπορεί να οδηγήσει έναν αθλητή να αναζητήσει υγειονομική φροντίδα χωρίς να απειλείται άμεσα η κατάσταση υγείας του.
  • Η διεθνής βιβλιογραφία υποδεικνύει ότι τα ΚΣΥ μπορούν να συμβούν σε οποιοδήποτε σημείο της διαδρομής ενός αγώνα αντοχής. Ταυτόχρονα υποδεικνύει οτι η πιθανότητα τους αυξάνει ανάλογα με την πρόοδο της διαδρομής και επίσης αυξάνει σε μεγάλο βαθμό σε σημεία που απαιτούν αυξημένη προσπάθεια από τους αθλητές, πχ σημεία με μεγάλη κλίση ανόδου.
    Τα σημεία εκδήλωσης αλλεργικής καταπληξίας είναι αδύνατον να προβλεφθούν, καθώς πρόκειται για ιδιοσυγκρασιακή εξατομικευμένη αντίδραση.
    Τέλος, ο κίνδυνος επικίνδυνης πτώσης αυξάνει σε σημεία αυξημένης θετικής ή αρνητικής κλίσης και μάλιστα αυξάνει ανάλογα με την πρόοδο του αγώνα λόγω της συνάθροισης παραγόντων όπως κόπωση, αφυδάτωση.
  • Η επιλογή των σημείων για τους σταθμούς υγειονομικής φροντίδας διέπεται από την ίδια λογική με την επιλογή των σημείων για τους σταθμούς τροφοδοσίας, καθώς και από το σκεπτικό καθορισμού των σημείων αυξημένου κινδύνου. Με βάση τα παραπάνω, και σε συμφωνία με τη διεθνή βιβλιογραφία, η μέση απόσταση μεταξύ των σταθμών είναι περίπου στα 5 χιλιόμετρα. Σε ελάχιστα σημεία η απόσταση μεταξύ των σταθμών υπερβαίνει τα 5 χιλιόμετρα, στην αρχή των διαδρομών των 44 και 80 χιλιομέτρων, ενώ κατά την πρόοδο των διαδρομών συχνά είναι μικρότερη των 5 χιλιομέτρων. (Στην επίσημη σελίδα της διοργάνωσης, παρουσιάζονται αναλυτικά τα σημεία και οι παροχές των σταθμών κάθε αγώνα.)
    Σε κάθε σταθμό υπάρχει προσωπικό εκπαιδευμένο να παρέχει τη Βασική Υποστήριξη Ζωής κατά τα πρότυπα του European Rescuscitation Council (ERC), καθώς και τις πρώτες βοήθειες σε ελάσσονα συμβάντα κατά τα Πρωτόκολλα Διαχείρισης Συμβάντων της διοργάνωσης.
    Επιπλέον, σε επιλεγμένους σταθμούς τοποθετούνται ιατροί και νοσηλευτές καθώς και εκπαιδευμένοι διασώστες του Ερυθρού Σταυρού.
  • Δεδομένου του δύσβατου χαρακτήρα του εδάφους και της δυσχερούς πρόσβασης μεγάλων τμημάτων της διαδρομής προς το οδικό δίκτυο κρίνεται απαραίτητη η οργάνωση Κινητών Ομάδων Υγειονομικής Υποστήριξης.
    Μάλιστα, η μορφολογία του εδάφους επιβάλλει την πεζή κίνηση των Ομάδων αυτών στο μεγαλύτερο τμήμα των διαδρομών του αγώνα για λόγους ασφαλείας και αποτελεσματικότητας των Στοιχείων.
    Πρόκειται, λοιπόν, για διασώστες-δρομείς εκπαιδευμένους στην καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση και απινίδωση, κατά τα πρότυπα του ERC, καθώς και στην παροχή πρώτων βοηθειών σύμφωνα με τα Πρωτόκολλα Διαχείρισης Συμβάντων της διοργάνωσης.
    Ο κύριος ρόλος των Ομάδων εστιάζει στην αντιμετώπιση της καρδιακής ανακοπής και του αιφνίδιου θανάτου αθλητή. Στατιστικά μικρός κίνδυνος, αυξάνει από τον συνδυασμό ατομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου.
    Όσον αφορά στη διαδρομή, η διεθνής βιβλιογραφία περιγράφει ότι η ανακοπή μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε σημείο μιας διαδρομής αγώνα δρόμου αλλά η πιθανότητα αυξάνει σε εργώδη σημεία καθώς και με την πρόοδο της διαδρομής οπότε αυξάνει η κόπωση και η πιθανότητα για αφυδάτωση και ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αθλητών.
    Για αυτούς του λόγους κρίνεται σημαντική η κίνηση των Ομάδων με τον κύριο όγκο των αθλητών καθώς και η διασφάλιση της βέλτιστης κάλυψης των πλέον εργωδών σημείων των διαδρομών και μάλιστα κατά την πρόοδο της όπου αυξάνει η πιθανότητα εκδήλωσης ανακοπής και αιφνιδίου θανάτου.

    Ημέρα 1: Σάββατο 20/07/19

    Κατά την πρώτη ημέρα, για την κάλυψη των αγώνων TeRA 80 km και Marathon+ 44 km, με βάση το ανάγλυφο του εδάφους, την απομόνωση μεγάλων τμημάτων της διαδρομής από το οδικό δίκτυο, τους εκτιμώμενους χρόνους κίνησης του κύριου όγκου των αθλητών, τη διασπορά του κύριου όγκου με την πάροδο του χρόνου, καθώς και τους χρόνους αποκλεισμού των αθλητών ανά σημείο αποκλεισμού, κρίνεται σημαντική η μέγιστη συγκέντρωση των Ομάδων:
    (a) στην περιοχή Πάπιγκο-Καταφύγιο Αστράκας-Δρακόλιμνη-Μονή Στομίου κατά τις ώρες 08:00-10:00 οπότε αναμένεται η ανάβαση του κύριου όγκου του TeRA 80 km από τη Μονή Στομίου προς το Καταφύγιο Αστράκας και η ανάβαση του κύριου όγκου του Marathon+ 40 km από το Πάπιγκο προς το Καταφύγιο Αστράκας και
    (b) στην περιοχή Κλήμα-Μονοδέντρι-Βίτσα-Δίλοφο-Κήποι-Καπέσοβο-Σκάλα Τσεπελόβου-Τσεπέλοβο κατά το τέλος της ημέρας, ακολουθώντας την διασπορά του κύριου όγκου του TeRA 80 km προς τον τερματισμό του αγώνα.

    Προκειμένου να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι η κίνηση των Ομάδων θα γίνει ως εξής:

    Ομάδα 1: Θα κινηθεί από την περιοχή του Αβάλου προς το Καταφύγιο Αστράκας ακολουθώντας τον κύριο όγκο του TeRA 80 km και πίσω στη Μονή Στομίου(Αβάλος-Σιάδι Μύγας-Μονή Στομίου-Δρακόλιμνη-Καταφύγιο Αστράκας-Δρακόλιμνη-Μόνη Στομίου). Στη συνέχεια θα κινηθεί οδικά προς το χωριό Βίκος ώστε να ακολουθήσει τη διασπορά του κυρίου όγκου του αγώνα προς την περιοχή της γέφυρας Κόκκορη από όπου μπορεί να επιτηρεί τα εργώδη τμήματα της διαδρομής κοντά στα χωριά Μονοδέντρι, Βίτσα, Δίλοφο, Κήποι, Καπέσοβο.

    Ομάδα 2: Θα κινηθεί από την περιοχή Πηγές Βοϊδομάτη προς το Καταφύγιο Αστράκας ακολουθώντας τον κύριο όγκο του Marathon+ 44 km και πίσω ακολουθώντας τον κύριο όγκο του TeRA 80 km διαμέσου του φαραγγιού του Βίκου και προς τον τερματισμό. Ο ρυθμός καθώς και το δρομολόγιο κίνησης πλησιάζοντας προς τον τερματισμό θα καθορίζεται από το συντονιστή του Ιατρικού σχεδιασμού ανάλογα με τη διασπορά και κίνηση του κύριου όγκου.

    Ομάδα 3: Θα βρίσκεται στο Καταφύγιο Αστράκας και θα κινηθεί προς την περιοχή Τσεπέλοβου ακολουθώντας τον κύριο όγκο του Marathon+ 44 km. Μετά την ολοκλήρωση του αγώνα αυτού θα κινηθεί αντίστροφα στη διαδρομή του TeRA 80 km σύμφωνα με τις οδηγίες του συντονιστή Ιατρικής Κάλυψης, ανάλογα με τη διασπορά και κίνηση του κύριου όγκου του TeRA 80 km.

    Ημέρα 2: Κυριακή 20/07/19

    Κατά την δεύτερη ημέρα, για την κάλυψη των αγώνων Half Marathon 21 km και Entry Race 10 km<span»>, με βάση το ανάγλυφο του εδάφους, τον εκτιμώμενο μεγάλο όγκο αθλητών, τους εκτιμώμενους χρόνους κίνησης του κύριου όγκου των αθλητών, τη διασπορά του κύριου όγκου με την πάροδο του χρόνου καθώς και την δυνατότητα πρόσβασης μεγάλου τμήματος της διαδρομής μηχανοκίνητα, κρίνεται σημαντική η διάθεση των ομάδων ως εξής:

    Ομάδα 1: Θα παραμείνει στη περιοχή της γέφυρας Μίσιου από όπου μπορεί να επιτηρεί το τμήμα Δίλοφο-Βίτσα, την κάθοδο από το Μονοδέντρι καθώς και την σκάλα Κουκουλίου.

    Ομάδα 2: Θα ακολουθεί τον κύριο όγκο του Half Marathon 21 km στην περιοχή Βίτσα-Μονοδένδρι-γέφυρα Μίσιου όπου θα αντικαταστήσει το Στοιχείο1. Στη συνέχεια το Στοιχείο1 θα ακολουθήσει τον κύριο όγκο του Half Marathon 21 km ως τον τερματισμό στην περιοχή Κήποι.

    Ομάδα 3: Θα ακολουθεί τον κύριο όγκο του Entry Race 10 km στην περιοχή Κήποι-Καπετάν Αρκούδα- Κήποι καλύπτοντας και τη διασπορά του και θα παραμείνει στον σταθμό τερματισμού και στη διάθεση του συντονιστή Ιατρικής Κάλυψης.

  • Η ενημέρωση των αθλητών αποσκοπεί στην πρόληψη επεισοδίων αιφνιδίου θανάτου αθλητή. Με βάση τα δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας διακρίνουμε δύο βασικούς μηχανισμούς πρόκλησης ανακοπής και αιφνιδίου θανάτου αθλητή. Σε ηλικίες κάτω των 35 ετών, γενικά, θεωρείται μεγαλύτερος κίνδυνος οι κληρονομικές καρδιοπάθειες καθώς και οι ανατομικές παραλλαγές που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών ενώ σε ηλικίες άνω των 35 ετών αυξάνει η συχνότητα εμφάνισης της στεφανιαίας νόσου. Στο πλαίσιο της προσπάθειας πρόληψης ακολουθούμε μια τακτική ενημέρωσης των συμμετεχόντων αθλητών για τους μηχανισμούς πρόκλησης της ανακοπής, τον ρόλο της αφυδάτωσης και των ηλεκτρολυτικών διαταραχών καθώς και την καταπόνηση που ενδέχεται να προκληθεί λόγω της προσπάθειας αλλά και των καιρικών συνθηκών. Εστιάζουμε στην ενημέρωση για τα πρώιμα συμπτώματα των επιπλοκών αυτών καθώς και τρόπους πρόληψης ή αντιμετώπισής τους. Είναι, όμως, ξεκάθαρο λόγω του όγκου των συμμετεχόντων, του διεθνούς χαρακτήρα του αγώνα καθώς και της γεωγραφικής θέσης των διαδρομών ότι ο εξατομικευμένος ιατρικός έλεγχος του αθλητή πριν τον αγώνα αποτελεί αποκλειστικά δική του ευθύνη.

Η συνεργασία και ο συντονισμός της δράσης με τις υπηρεσίες της Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Ηπείρου και του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

  • Η συνεργασία και ο συντονισμός της δράσης με τις δημόσιες υπηρεσίες αποσκοπεί στην μεγιστοποίηση της ασφάλειας και της ποιότητας των υπηρεσιών Ιατρικής Κάλυψης κατά τη διάρκεια του αγώνα
    Προϋποθέτει την έγκαιρη ενημέρωση των δημόσιων υπηρεσιών για τον Σχεδιασμό Ιατρικής Κάλυψης της διοργάνωσης για την διασφάλιση ικανού χρόνου προσαρμογής των υπηρεσιών στον όγκο ή/και τη σοβαρότητα των Μείζωνων και Ελάσσονων Συμβαμάτων Υγείας.

    • Ως προς τα σημεία περισυλλογής θυμάτων ΜΣΥ από ασθενοφόρο, για τις διαδρομές της πρώτης ημέρας και με βάση την ανάπτυξη του οδικού δικτύου επιλέγονται τα εξής
    • Τσεπέλοβο, για τα τμήματα των διαδρομών Τσεπέλοβο έως Αυγερινός καθώς και Λούτσα Ρομπόζι έως Τσεπέλοβο (σε εξαιρετική περίπτωση δύναται να χρησιμοποιηθεί αγροτικός δρόμος προς περιοχή Αυγερινός).
    • Βρυσοχώρι, για το τμήμα Αυγερινός έως Λημέρια Κλεφτών
    • Μονή Στομίου, για το τμήμα Λημέρια Κλεφτών έως Δρακόλιμνη
    • Πάπιγκο, για τα τμήματα Δρακόλιμνη έως Πάπιγκο καθώς και ως Λούτσα Ρομπόζι
    • Βίκος, για το τμήμα Βίκος έως Κλήμα
    • Σκάλα Μονοδενδρίου για το τμήμα Κλήμα έως γέφυρα ΜίσιουΣτα υπόλοιπα κομμάτια των διαδρομών της πρώτης μέρας αλλά και για τις διαδρομές της δεύτερης μέρας η επιλογή του σημείου θα γίνεται από τον συντονιστή Ιατρικής Κάλυψης με βάση την εγγύτητα του οδικού δικτύου στο σημείο του ΜΣΥ
  • Ως προς τις διαδρομές μεταφοράς επιλέγονται με βάση το δίκτυο των μονοπατιών της περιοχής από τα ακριβή σημεία των ΜΣΥ προς τα προεπιλεγμένα σημεία περισυλλογής ή τα σημεία που υποδεικνύει ο συντονιστής Ιατρικής Κάλυψης.
  • Ο συντονισμός της δράσης σε περίπτωση ΜΣΥ θα γίνεται απευθείας μεταξύ του συντονιστή Ιατρικής Κάλυψης και των αρμόδιων σε κάθε υπηρεσία, που θα έχουν προκαθοριστεί ανάλογα με τη λειτουργία κάθε υπηρεσίας. Ο συντονισμός μεταξύ του προσωπικού ασφαλείας του αγώνα θα γίνεται αποκλειστικά μέσω του συντονιστή Ιατρικής Κάλυψης ή όποιον υποδείξει ο συντονιστής σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Πρωτόκολλα Διαχείρισης Υγειονομικών Συμβάντων και Καταστάσεων Αυξημένου Κινδύνου

  • Καθορισμός των Κύριων και Δευτερευόντων Συμβάντων
    • Σύμφωνα με την παράγραφο 1,i.
  • Ως Καταστάσεις Αυξημένου Κινδύνου αναφέρονται οι περιβαλλοντικές συνθήκες που ενδέχεται να δημιουργήσουν μεγάλο κίνδυνο για την υγεία των συμμετεχόντων ή να προκαλέσουν μεγάλο όγκο συμβάντων υγείας ο οποίος να ξεπεράσει την δυνατότητα της ασφαλής διαχείρισης από τους διοργανωτές.
    • Ορογραφικές καταιγίδες
      Ανάλογα με το δελτίο πρόβλεψης καιρού της εθνικής. μετεωρολογικής υπηρεσίας θα εκτιμηθεί η ανάγκη αναβολής ή ματαίωσης του αγώνα.
    • Συνθήκες ακραίας θερμοκρασίας και υγρασίας.
      Ορίζεται το όριο των ανεκτών καιρικών συνθηκών σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, με την χρήση του Wet Bulb Globe Temperature Index.
    • Εκδήλωση δασικής πυρκαγιάς
      Η διεξαγωγή του αγώνα θα συναποφασιστεί με την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Ηπείρου.
    • Καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης όπως ορίζει η Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Ηπείρου.

Καθορισμός των Πρωτοκόλλων Διαχείρισης

  • Τα κύρια αναμενόμενα συμβάντα σε αγώνες ορεινού δρόμου μπορούν να διακριθούν σε παθολογικής φύσης, μυοσκελετικά προβλήματα και τραύματα καθώς και δερματολογικά.
  • Συμβάντα Παθολογικής Φύσης
    • Καρδιακή ανακοπή/αιφνίδιος θάνατος: η αναγνώριση και αντιμετώπιση γίνεται σύμφωνα με το πρωτόκολλο Basic Life Support του European Resuscitation Council.
    • Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο: η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την χορήγηση ακετυλοσαλικυλικού οξέος υπογλώσσια, ανάπαυση του θύματος, ταχεία μεταφορά σε υγειονομική δομή ικανή για στεφανιογραφία. Επί ενδείξεων σοβαρής υπογκαιμίας θα αποφασιστεί, σε συνεργασία με τον ιατρικό συντονιστή του αγώνα, ενδεχόμενη αναπλήρωση υγρών του θύματος από το στόμα ή παρεντερικά.
    • Θερμοπληξία της Άσκησης: η αναγνώριση της επιπλοκής στηρίζεται στην κλινική εικόνα και η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανάπαυση του θύματος και την ταχεία ψύξη του με εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων ή και την εμβάπτιση σε ψυχρό νερό αν υπάρχει η δυνατότητα, καθώς και την αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών. Η αξιολόγηση της θερμοκρασίας σώματος γίνεται με μέτρηση θερμοκρασίας στόματος ή ορθού.
    • Υπονατριαιμία της Άσκησης: η διάγνωση θα στηριχθεί στην κλινική εικόνα, το ιστορικό αναπλήρωσης υγρών και ηλεκτρολυτών καθώς και το ιστορικό λήψης τροφής και η αντιμετώπιση θα συναποφασισθεί με τον ιατρικό συντονιστή. Κύριος στόχος αποτελεί η πρόληψη της υπονατριαιμίας μέσα από την ενημέρωση των αθλητών για την κατάλληλη αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών αλλά και για τα αρχικά συμπτώματα της υπονατριαιμίας. Ως αρχική αντιμετώπιση θα εφαρμοστεί η στέρηση ύδατος ή η από του στόματος χορήγηση υπέρτονου διαλύματος νατρίου και η παρακολούθηση του θύματος. Σε επιλεγμένες καταστάσεις θα επιχειρηθεί παρεντερική αναπλήρωση υπέρτονου διαλύματος νατρίου.
    • Υπογλυκαιμία: η διάγνωση θα στηριχθεί στην κλινική εικόνα, το ιστορικό λήψης τροφής, τη μέτρηση σακχάρου στο τριχοειδικό αίμα. Κύριος στόχος αποτελεί η πρόληψη υπογλυκαιμίας με την ενημέρωση των αθλητών για τα αρχικά συμπτώματα της και την αντιμετώπιση μέσω της πρόσληψης σακχάρου. Η αντιμετώπιση της αρχικά θα γίνεται με την από του στόματος χορήγηση σακχάρων ενώ στην ακραία περίπτωση υπογλυκαιμικού κώματος θα εφαρμοστεί η παρεντερική χορήγηση, σε συνεννόηση με τον ιατρικό συντονιστή.
    • Αναφυλακτική αντίδραση: η αναγνώριση θα στηριχθεί στο ιστορικό αλλεργιών του αθλητή καθώς και στο ιστορικό έκθεσης στο αλλεργιογόνο. Η αντιμετώπιση θα συναποφασισθεί με τον ιατρικό συντονιστή και ανάλογα με τη βαρύτητα της αντίδρασης θα περιλαμβάνει την τοπική εφαρμογή ή τη συστηματική χορήγηση αντιϊσταμινικών φαρμάκων και κορτιζόλης έως και την ενδοφλέβια ή παρεντερική χορήγηση αδρεναλίνης επί εκδήλωσης αλλεργικής καταπληξίας ή αναπνευστικής δυσχέρειας.
    • Ορθοστατική υπόταση της άσκησης: πρόκειται για κατάσταση ορθοστατικής υπότασης που σχετίζεται με την απότομη διακοπή της άσκησης, ειδικά όταν συνυπάρχει κάποιου βαθμού αφυδάτωση και όταν έχει προηγηθεί μακροχρόνια και έντονη προσπάθεια. Στόχος είναι η πρόληψη της επιπλοκής με την ενημέρωση των αθλητών και την ενθαρυνσή τους για σταδιακή παύση της κίνησης τους στους σταθμούς και κυρίως στον τερματισμό. Επί εκδήλωσης της επιπλοκής, αρχικά εφαρμόζεται κατάκλιση με τα κάτω άκρα σε ανάρροπη θέση. Αν ο ασθενής έχει τις αισθήσεις του και είναι σε θέση να καταπιεί με ασφάλεια, αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών από του στόματος. Σε αντίθετη περίπτωση, συναποφασίζεται με τον ιατρικό συντονιστή η παρεντερική αναπλήρωση υγρών.
    • Ραβδομυόλυση: η αναγνώριση της επιπλοκές γίνεται με βάση την κλινική εικόνα (μυαλγίες, αδυναμία, υπέρχρωση ούρων) και η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανάπαυση του αθλητή και την μεταφορά σε νοσηλευτικό ίδρυμα. Η χορήγηση αναλγητικών φαρμάκων και η αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών συναποφασίζεται με τον ιατρικό συντονιστή.
    • Επιληπτική κρίση: η αναγνώριση της επιπλοκής στηρίζεται στην κλινική εικόνα. Σε περίπτωση εστιακής επιληπτικής κρίσης η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανάπαυση και παρακολούθηση του αθλητή, επί σοβαρής υπογκαιμίας αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών, επί ένδειξης αναπλήρωση σακχάρων, και μεταφορά σε νοσηλευτικό ίδρυμα. Σε περίπτωση γενικευμένης τονικοκλωνικής επιληπτικής κρίσης το θύμα τοποθετείται σε θέση ανάνηψης και παρακολουθείται από τον διασώστη. Επί ανάνηψης αντιμετωπίζεται ως ανωτέρω. Επί υποτροπής των γενικευμένων τονικοκλωνικών σπασμών θα συναποφασιστεί τον ιατρικό συντονιστή η παρεντερική χορήγηση αντιεπιληπτικής αγωγής.
    • Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο: η υπόνοια της επιπλοκής τίθεται βάσει της ακροστιχίδας FASTER (face, arm, stability, talking, eyes, react) και η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανάπαυση του αθλητή, την αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών συναποφασίζοντας την οδό χορήγησης με τον ιατρικό συντονιστή και την μεταφορά σε νοσηλευτικό ίδρυμα.
    • Κρίση άσθματος: η κρίση άσθματος αναγνωρίζεται με βάση την κλινική εικόνα και το ιστορικό του αθλητή. Αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση εισπνεόμενων βρογχοδιασταλτικών ουσιών. Επί υπόνοιας δύσπνοιας αλλεργικής αιτιολογίας συναποφασίζεται με τον ιατρικό συντονιστή η φαρμακευτική αντιμετώπιση (κορτιζόλη, αντιισταμινικά, αδρεναλίνη)
    • Δηλητηρίαση: η επιπλοκή αναγνωρίζεται με βάση την κλινική εικόνα και το ιστορικό λήψης ουσιών και τροφής. Αντιμετωπίζεται σε συντονισμό με το Εθνικό Κέντρο Δηλητηριάσεων (2107793777).
    • Πνιγμός: η επιπλοκή αναγνωρίζεται με βάση την κλινική εικόνα. Ανάλογα με τη βαρύτητα και την κατάσταση του θύματος η αντιμετώπιση περιλαμβάνει
      • την ενθάρρυνση του βήχα και/ ή θωρακικές πλήξεις σε ασθενή που διατηρεί τις αισθήσεις, αναπνέει και εμφανίζει αποτελεσματικό βήχα
      • τις θωρακικές πλήξεις και χειρισμό Heimlich σε ασθενή που έχει τις αισθήσεις αλλά δεν αναπνέει ή ο βήχας δεν είναι αποτελεσματικός
      • την εφαρμογή του πρωτοκόλλου BLS σε αναίσθητο ασθενή που δεν αναπνέει
      • Η παράκαμψη απόφραξης της τραχείας με κρικοθυρεοτομή θα συναποφασιστεί με τον ιατρικό συντονιστή.
  • Μυοσκελετικοί τραυματισμοί και μείζον τραύμα
    • Μυϊκή θλάση: η αναγνώριση της επιπλοκής στηρίζεται στην κλινική εικόνα και στο μηχανισμό της κάκωσης. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανάπαυση του αθλητή, την ακινητοποίηση και ανύψωση του τραυματισμένου άκρου, αν είναι εφικτό και την εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων και τοπικών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Η χορήγηση συστηματικής αντιφλεγμονώδους αγωγής συναποφασίζεται με τον ιατρικό συντονιστή. Επί ενδείξεων αποφασίζεται η αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών.
    • Διάστρεμμα: η αναγνώριση της επιπλοκής στηρίζεται στην κλινική εικόνα και στο μηχανισμό της κάκωσης. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανάπαυση του αθλητή, την ακινητοποίηση και ανύψωση του τραυματισμένου άκρου, αν είναι εφικτό, και την εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων και τοπικών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Η χορήγηση συστηματικής αντιφλεγμονώδους αγωγής συναποφασίζεται με τον ιατρικό συντονιστή. Επί ενδείξεων αποφασίζεται η αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών. Επί ενδείξεων αποφασίζεται η μεταφορά ή η παραπομπή σε νοσηλευτικό ίδρυμα για την απεικόνιση της τραυματισμένης άρθρωσης.
    • Εξάρθρημα: η αναγνώριση της επιπλοκής στηρίζεται στην κλινική εικόνα και στο μηχανισμό της κάκωσης. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανάπαυση του αθλητή, την ακινητοποίηση και ανύψωση του τραυματισμένου άκρου, αν είναι εφικτό, και την εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων και τοπικών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Η χορήγηση συστηματικής αντιφλεγμονώδους αγωγής συναποφασίζεται με τον ιατρικό συντονιστή. Επί ενδείξεων αποφασίζεται η αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών. Δεν συνιστάται η προσπάθεια ανάταξης πριν την απεικόνιση της τραυματισμένης άρθρωσης παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, σε συνεννόηση με τον ιατρικό συντονιστή. Κρίνεται αναγκαία η μεταφορά ή η παραπομπή σε νοσηλευτικό ίδρυμα σε όλες τις περιπτώσεις.
    • Κάταγμα: η αναγνώριση της επιπλοκής στηρίζεται στην κλινική εικόνα και στο μηχανισμό της κάκωσης. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανάπαυση του αθλητή, την ακινητοποίηση και ανύψωση του τραυματισμένου άκρου, αν είναι εφικτό, και την εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων και τοπικών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Η χορήγηση συστηματικής αντιφλεγμονώδους αγωγής συναποφασίζεται με τον ιατρικό συντονιστή. Επί ενδείξεων αποφασίζεται η αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών. Δεν συνιστάται η ανάταξη σε περίπτωση παρεκτοπισμένου κατάγματος πριν την απεικόνιση της τραυματισμένης περιοχής εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων σε συνεννόηση με τον ιατρικό συντονιστή. Σε περίπτωση ανοιχτού κατάγματος λαμβάνονται γενικά μέτρα περιποίησης τραύματος και αντιμετώπισης αιμορραγίας. Κρίνεται αναγκαία η μεταφορά ή παραπομπή του θύματος σε νοσηλευτικό ίδρυμα.
    • Επιπολής τραύμα/αιμορραγία: καθαρισμός του τραύματος με νερό ή φυσιολογικό ορό, εφαρμογή καθαρού επιθέματος και πίεσης, έλεγχος της αιμορραγίας. Κατά περίπτωση κρίνεται η ανάγκη για μεταφορά ή παραπομπή σε νοσηλευτικό ίδρυμα ή η διαχείριση από το προσωπικό του αγώνα.
    • Μείζον τραύμα: μείζον τραύμα θεωρείται κάθε τραύμα που επιφέρει κίνδυνο για την υγεία ή την επιβίωση του ασθενούς, όπως ανοιχτό ή κλειστό τραύμα με ακατάσχετη αιμορραγία/αιμάτωμα ή ρήξη σπλάχνου, κάταγμα θώρακα που δυσχεραίνει την αναπνοή, κάταγμα σπονδυλικής στήλης ή λεκάνης, κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Στην περίπτωση μείζονος τραύματος με τις οδηγίες του ιατρικού συντονιστή θα επιχειρηθεί η σταθεροποίηση των ζωτικών λειτουργιών του θύματος επι τόπου με την μετακίνηση στο σημείο του τραύματος ιατρικού ή άλλου εκπαιδευμένου προσωπικού ή στον πλησιέστερο σταθμό, αν είναι εφικτό, και η μεταφορά του θύματος σε νοσηλευτικό ίδρυμα για περαιτέρω αντιμετώπιση.
    • Δήγμα
      • Δήγμα φιδιού: ανάπαυση του θύματος, αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών αν χρειάζεται, μεταφορά σε νοσηλευτικό ίδρυμα.
      • Δήγμα ζώου: όπως στην περιποίησης επιπολής τραύματος, μεταφορά ή παραπομπή σε νοσηλευτικό ίδρυμα, σε συνεννόηση με τον ιατρικό συντονιστή.
  • Δερματολογικά συμβάντα
    • Εκδορά: όπως στο επιπολής τραύμα.
    • Έγκαυμα: η αντιμετώπιση περιλαμβάνει απομάκρυνση/προστασία της περιοχής από το αίτιο ή διακοπή καύσης. Πλύση με τρεχούμενο κρύο νερό ή έστω εφαρμογή ψυχρού επιθέματος. Εφαρμογή ενυδατικής ή αντιηλιακής ή αντιφλεγμονώδους αλοιφής και αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών σε συνεννόηση με τον ιατρικό συντονιστή. Εκτίμηση βαρύτητας με βάση το βαθμό του εγκαύματος, την έκταση του (κανόνας του 9), τα χαρακτηριστικά του θύματος (ηλικία, συνοσηρότητα, κατάσταση). Ανάλογα συναποφασίζεται με τον ιατρικό συντονιστή η ανάγκη μεταφοράς ή παραπομπής σε νοσηλευτικό ίδρυμα.
    • Πομφόλυγα: συνιστάται καθαρισμός/κάλυψη της περιοχής και αποφυγή μηχανικής καταπόνησης.
  • Εκπαίδευση του προσωπικού
    • Η εκπαίδευση του προσωπικού αφορά στην γνώση και κατανόηση των πρωτοκόλλων αντιμετώπισης συμβάντων υγείας και γίνεται από τον ιατρικό συντονιστή με ευθύνη του συντονιστή και του προσωπικού.
    • Η πιστοποίηση του προσωπικού στα αντίστοιχα αντικείμενα από εθνικούς ή διεθνείς φορείς υπερκαλύπτει την ανάγκη εκπαίδευσης αλλά η παράκαμψη των πρωτοκόλλων αντιμετώπισης συμβαμάτων υγείας γίνεται με την προσωπική τους ευθύνη εκτός αν συναποφασιστεί με τον ιατρικό συντονιστή για το όφελος του θύματος, οπότε η ευθύνη είναι από κοινού με τον ιατρικό συντονιστή.
Κωνσταντίνος Λαγός
Υπεύθυνος Ιατρικού Σχεδιασμού
T: 6948009940